Türkiye’de ikamet izni başvurusunda önce kalış amacı belirlenmelidir: taşınmaz sahipliği, aile, öğrenim veya kanunda öngörülen başka bir neden. İzin türü, sunulacak belgeleri ve koşulları belirler.
Bu rehber altı izin türünü, e-İkamet başvurusunu, uzatmayı ve başvuru öncesi kontrolleri açıklar. Süreler azami veya kategoriye özgü kurallardır; o süre için onay verileceği anlamına gelmez.
Altı ikamet izni türü
| İzin | Tipik amaç | Süreye ilişkin esas |
|---|---|---|
| Kısa dönem | Uygun taşınmaz, turizm, ticari bağlantı ve diğer kanuni nedenler | Genel olarak iki yıla kadar; belirli yatırımcı ve KKTC kategorilerinde beş yıla kadar |
| Aile | Uygun destekleyicinin yabancı eşi ve çocukları | Üç yıla kadar; destekleyicinin durumuyla sınırlı |
| Öğrenci | Türkiye’de uygun öğrenim | Program ve uygulanacak kurallara göre |
| Uzun dönem | Gereken kesintisiz ikamet ve ek koşullar | Süresiz |
| İnsani | Kanundaki istisnai hâller | Yetkili izin ve ilgili kurala göre |
| İnsan ticareti mağduru | Mağdur veya kuvvetli mağduriyet belirtisi bulunan kişinin korunması | İlk 30 gün; özel uzatma kuralları |
Göç İdaresi izin türleri kategoriye özgü koşulları açıklar.
1. Kısa dönem ikamet izni
6458 sayılı Kanun’un 31. maddesinde taşınmaz sahipliği, ticari bağlantı veya iş kurma, turizm, tedavi, bilimsel araştırma ve Türkçe kursu gibi nedenler düzenlenir. Genel azami süre, her defasında iki yıldır.
Belirlenen kapsam ve tutarda yatırımcılar ile ilgili eş ve çocukları ve KKTC vatandaşları için beş yıla kadar düzenleme bulunur. Taşınmaz sahipliğine dayalı başvuruda gereken taşınmazın nitelik ve değer koşulları, 31/6 kapsamında Bakanlıkça belirlenir; kanunda sabit bir alım bedeli yazdığı varsayılmamalıdır.
2. Aile ikamet izni
Türk vatandaşları, 5901 sayılı Kanun’un 28. maddesi kapsamındakiler, uygun ikamet sahipleri, mülteciler ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşleri ile kendilerinin veya eşlerinin ergin olmayan ya da bağımlı yabancı çocukları için değerlendirilir.
34. madde kapsamında her defasında üç yılı aşamaz ve destekleyicinin ikamet süresini geçemez. Aile ilişkisi, destekleyici koşulları ve gerekli belgeler incelenir. Kişinin millî hukukunda birden fazla eş bulunabilse de aile izni bakımından eşe ilişkin kanuni sınırlama ve diğer eşlerden çocukların durumu ayrıca değerlendirilir.
Aile ikameti, 18 yaşına kadar ilk ve ortaöğretimde ayrı öğrenci izni olmadan eğitim hakkı sağlayan düzenleme içerir.
3. Öğrenci ikamet izni
İlk, orta veya yükseköğrenim için ilgili şartları taşıyan yabancılar bakımından öğrenci izni değerlendirilir. Eğitim kaydı, program ve gerekli diğer belgeler hazırlanır; aile iznine bağlı eğitim hakkı gibi ayrımlar dikkate alınır.
Kanunun 28/2 maddesinde, kesintisiz ikamet süresi hesabında öğrenci izni süresinin yarısının, diğer ikamet sürelerinin tamamının sayılması düzenlenir. Gelecekteki izin planında bu ayrım önemlidir.
4. Uzun dönem ikamet izni
42. madde, en az sekiz yıl kesintisiz ikamet veya Bakanlığın belirlediği koşullara göre, Bakanlık onayıyla valilikçe süresiz izin verilmesini düzenler. Genel değerlendirmede yalnızca sekiz yıl yeterli değildir.
- Gereken kesintisiz ikamet.
- Son üç yılda sosyal yardım almamış olmak.
- Kendisi ve varsa ailesi için yeterli ve düzenli gelir.
- Geçerli sağlık sigortası.
- Kamu düzeni veya güvenliği açısından tehdit oluşturmamak.
44. madde, özel kanunlar saklı kalmak üzere Türk vatandaşlarına tanınan hakları; askerlik, seçme ve seçilme, kamu görevine girme ve muaf araç ithali gibi istisnalarla düzenler.
Mülteci, şartlı mülteci, ikincil koruma, insani ikamet ve geçici koruma kapsamındakiler bakımından uzun döneme geçiş hakkı bulunmamasına ilişkin 42/2 dikkate alınır.
28. maddede zorunlu kamu hizmeti, eğitim ve sağlık nedenleri dışındaki bir yılda toplam altı ayı veya son beş yılda toplam bir yılı aşan yurt dışı kalışlar bakımından kesinti düzenlenir. Hesap, dosya ve uygulanacak özel kurallarla kontrol edilmelidir.
5. İnsani ikamet izni
Kanunda belirtilen istisnai hâllerde, kişinin Türkiye’den çıkmasının istenemediği durumlar dâhil ilgili koşullarla değerlendirilir. Süre ve usul, dayanak ve yetkili onaya bağlıdır. İnsani ikamet sahibi için uzun döneme geçiş hakkı bulunmamasına ilişkin kural ayrıca dikkate alınır.
6. İnsan ticareti mağduru ikamet izni
İnsan ticareti mağduru olan veya mağdur olabileceğine ilişkin kuvvetli belirtiler bulunan yabancılar için özel koruma türüdür. İyileşme ve yetkili makamlarla iş birliği kararını desteklemek üzere ilk olarak 30 günlük izin düzenlenir.
Uzatmalar altı aylık dönemlerle, toplam üç yılı aşmayacak şekilde değerlendirilebilir. Diğer izin türlerinin olağan koşulları bu kategori için aranmaz. Kanunun 48–49. maddeleri esas alınır.
Başvuru öncesi belgeler
Genel liste her başvurucu için tam liste değildir. Seçilen kategori ve güncel resmî belge talimatları esas alınmalıdır.
- Pasaport veya seyahat belgesi, ilgili suretler ve geçerlilik tarihleri.
- Başvuru formu ve istenen özellikte fotoğraflar.
- Adres ve uygun konaklama delili.
- Gereken maddi imkân ve sağlık güvencesi.
- Tapu, öğrenim veya aile ilişkisi gibi kalış amacı belgeleri.
- Yabancı belgeler için tercüme, onay, apostil veya tasdik.
- Ücret makbuzları ve ek belgeler.
İsim, pasaport numarası, tarih ve adreslerin uyumu kontrol edilmelidir. Bir muafiyet varsa belgenin sessizce çıkarılması yerine muafiyetin nasıl gösterileceği teyit edilmelidir.
e-İkamet üzerinden başvuru
- İlk başvuru, uzatma veya geçiş yolunu belirleyin.
- Resmî e-İkamet portalını kullanarak belgelerle uyumlu bilgi girin.
- Formu, referansı ve sistem talimatlarını saklayın.
- İlgili il veya ilçe göç biriminin randevu ve dosya sunma talimatlarını izleyin.
- Ödeme ve sunum kayıtlarını koruyun.
- Ek bilgi taleplerini takip edin ve iletişim bilgilerinizi güncel tutun.
Yetkili kurum Göç İdaresi Başkanlığıdır. Çevrim içi formun tamamlanması onayı garanti etmez. Genel başvuru açıklamaları.
Uzatma ve kalış amacının değişmesi
Uzatma, mevcut izin bitmeden ve bitişe 60 gün kalmasından itibaren yapılabilir. Önceki onayın yeni başvuruyu otomatik kabul ettirdiği varsayılmamalıdır.
Aile, öğrenim veya taşınmaz durumunun değişmesi kalış nedenini etkileyebilir. Uygun geçiş başvurusu ve yeni deliller birlikte incelenmelidir.
Taşınmaz sahipliği ayrı incelenmeli
Konut sahibi olmak tek başına izin garantisi değildir. Taşınmaza dayalı kategori için konut niteliği ve konut olarak kullanım ile güncel değer ve adres uygunluğu koşulları kontrol edilmelidir.
Antalya taşınmaz alımı rehberi alım kontrollerini açıklar. Vatandaşlık hedefinde ayrı yatırım ve başvuru koşulları bulunur.
Başvuru reddedilirse
Yazılı karar ve tebliğ tarihi incelenmelidir. Belge düzeltme, yeni başvuru veya dava, kalış hakkını kendiliğinden korur sayılmamalıdır. Ret, iptal ve sınır dışı kararları farklıdır. İkamet reddi ve başvuru yolları rehberi ayrıntıları açıklar.
Hukuki kaynaklar
6458 sayılı Kanun, yukarıdaki Göç İdaresi izin türleri açıklamaları ve e-İkamet talimatları. Kunut Hukuk Bürosu; uygun amaç, belge incelemesi, uzatma ve olumsuz kararların değerlendirilmesinde destek sunar.
Antalya’da hukuki destek
Kunut Hukuk Bürosu, Türkçe, İngilizce ve Almanca danışmanlık sunar. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için bizimle iletişime geçebilir veya +90 242 242 34 42 numarasını arayabilirsiniz.
Türkçe sürüm: 8 Ekim 2026. Bu yazı genel bilgi verir; somut olayın belgeleri ve işlem tarihinde geçerli düzenlemeler ayrıca değerlendirilmelidir. Kunut Hukuk Bürosu. Ekibimiz.